Wat verandert er aan de Vlaamse erfbelasting in 2026?

Eerst het kader dat niet bewoog. In rechte lijn en tussen partners betaal je in 2026 nog steeds 3% tot € 50.000, 9% van € 50.000 tot € 250.000 en 27% daarboven, apart berekend op het roerend en het onroerend deel per erfgenaam. Broers en zussen betalen 25% tot € 35.000, 30% tot € 75.000 en 55% daarboven, per erfgenaam op roerend en onroerend samen.

Voor alle anderen — neven, nichten, vrienden — gelden 25%, 45% en 55% over dezelfde schijven, berekend op de som van wat de hele groep erft. Ook de volledige vrijstelling van de gezinswoning voor de langstlevende partner en het nultarief voor legaten aan goede doelen bleven onverkort gelden. De wijzigingen van 2026 zijn dus gerichte bijsturingen, geen hervorming van het systeem.

De langstlevende partner betaalde al geen erfbelasting op de eerste € 50.000 aan roerende goederen — spaargeld, beleggingen, huisraad. Die voetvrijstelling steeg op 1 januari 2026 naar € 75.000. Samen met de volledige vrijstelling van de gezinswoning betekent dit dat veel langstlevende partners bij een doorsnee nalatenschap helemaal geen erfbelasting meer betalen.

Het voordeel is snel becijferd: op de € 25.000 extra vrijgesteld vermogen stond voorheen 3%, dus de maatregel bespaart tot € 750 per nalatenschap — bescheiden in euro's, maar betekenisvol als signaal dat de positie van de langstlevende partner verder wordt versterkt. De vrijstelling geldt voor gehuwden, wettelijk samenwonenden en feitelijk samenwonende partners die aan de voorwaarden voldoen.

De grootste nieuwigheid van 2026 richt zich op wie geen partner en geen afstammelingen heeft. Zulke alleenstaanden zagen hun nalatenschap voorheen vererven tegen de zware tarieven voor broers en zussen of voor verre verwanten, tot 55%. De vriendenerfenis bood slechts een doekje voor het bloeden: maximaal € 15.000 kon aan 3% worden nagelaten aan een zelfgekozen persoon.

De singlevermindering is aanzienlijk ruimer. Wie geen partner en geen afstammelingen heeft, kan via testament een of meer begunstigden aanduiden die op de eerste € 100.000 van hun verkrijging de tarieven van de rechte lijn genieten: 3% op de eerste € 50.000 en 9% op de tweede € 50.000. Boven die € 100.000 gelden opnieuw de gewone tarieven. De oude vriendenerfenis dooft uit; het nieuwe stelsel komt in de plaats.

Neem een alleenstaande zonder kinderen die € 100.000 nalaat aan een goede vriendin. Vóór 2026 betaalde die vriendin al snel meer dan € 40.000 erfbelasting: 25% tot € 35.000, 45% op de schijf tot € 75.000 en 55% daarboven, met hooguit de beperkte vriendenerfenis als verzachting. Met de singlevermindering betaalt ze op diezelfde € 100.000 nog € 1.500 plus € 4.500, samen € 6.000.

Ook wie zijn nalatenschap aan een broer, zus, neef of nicht wil laten toekomen, kan de vermindering via testament inzetten. De voorwaarde blijft dubbel: geen partner én geen afstammelingen, en de begunstigden moeten uitdrukkelijk via testament worden aangeduid. Zonder testament verandert er voor deze groep niets — de wettelijke erfvolgorde kent de vermindering niet automatisch toe.

Wie een testament heeft dat op de oude vriendenerfenis is geschreven, laat dat best nakijken: de verwijzing naar het uitdovende stelsel kan tot interpretatievragen leiden, en de singlevermindering biedt in vrijwel alle gevallen een ruimer voordeel dat je testament nu expliciet kan benutten. Hetzelfde geldt voor oudere testamenten met een duolegaat, dat al sinds 1 juli 2021 geen fiscaal voordeel meer oplevert.

Voor koppels verandert er weinig aan de strategie zelf, maar de verhoogde roerende vrijstelling maakt de volgorde van vererven — eerst naar de partner, dan naar de kinderen — opnieuw iets aantrekkelijker. En voor alleenstaanden zonder afstammelingen is 2026 simpelweg hét moment om een testament op te stellen: het is de enige sleutel die de singlevermindering opent.

Alle bedragen en tarieven in deze gids zijn die van de Vlaamse erfbelasting zoals ze sinds 1 januari 2026 gelden. Wil je weten wat ze betekenen voor jouw gezin — met of zonder testament, met of zonder schenkingen — simuleer je situatie op de homepage. De simulator rekent met de actuele schijven, de partnervrijstellingen en de singlevermindering.

Zoals steeds is die uitkomst indicatief: vruchtgebruik, huwelijkscontracten en de precieze samenstelling van je vermogen kunnen het plaatje beïnvloeden, en dit artikel is geen juridisch advies. Voor de vertaling naar waterdichte documenten — testament, zorgvolmacht, schenkingsakte — blijft de notaris je eerste aanspreekpunt.